آب مروارید چشم یا کاتاراکت یک بیماری چشمی است که به دلایل مختلفی ایجاد می شود. در این بیماری، عدسی چشم تار میشود و با گذر زمان، تیرگی و کدر شدن آن افزایش می یابد. این شرایط باعث اختلال در بینایی چشم می شود. کاتاراکت ممکن است به صورت آهسته یا به صورت ناگهانی و سریع رخ دهد.
کاتاراکت معمولا بهآرامی پیشرفت میکند و در ابتدا بینایی را تحت تاثیر قرار نمیدهد. اما با گذشت زمان، بینایی را تا حدی مختل میکند. در مراحل اولیه، استفاده از عینک و افزایش نور میتواند به شما کمک کند. با ادامه پیشرفت بیماری و ایجاد اختلال در فعالیتهای روزمره، ممکن است به جراحی نیاز پیدا کنید. کاتاراکت میتواند یک چشم یا هر دو چشم را درگیر کند.
آب مروارید چیست؟
آب مروارید چشم یکی از بیماریهای رایج است که عمدتا به دلیل پیری و افزایش سن ایجاد میشود. این بیماری منجر به تاریک شدن جزئی یا کلی عدسی چشم میشود و معمولا پیشرفت آن کند اتفاق میافتد. در ابتدا، آب مروارید تاثیر چندانی بر بینایی ندارد، اما با گذر زمان و تیرگی بیشتر عدسی، بینایی را تحت تاثیر قرار میدهد. این بیماری معمولا با تغییرات پیشرونده در بینایی و اختلال در فعالیتهای روزمره همراه است و در نهایت ممکن است نیاز به جراحی داشته باشد. در واقع، آب مروارید یک بیماری مرتبط با سن است و به طور معمول پس از ۵۰ سالگی رخ میدهد. با این حال، این بیماری ممکن است در سنین زودتر نیز شروع شود، از جمله در دوران کودکی که به آن آب مروارید مادرزادی میگویند.
بیشتر بخوانید: اصلاح آستیگماتیسم با جراحی کاتاراکت
علل به وجود آمدن آب مروارید چیست؟
علت اصلی آب مروارید چشم، پیری عدسی چشم است، اما عوامل دیگری نیز میتوانند در بروز آن نقش داشته باشند. برخی از دلایل به وجود آمدن آب مروارید عبارتند از:
- ضربه به چشم: آسیب چشم میتواند باعث بروز آب مروارید شود.
- بیماریهای چشم: برخی بیماریهای چشمی مانند نزدیک بینی بالا و سایر بیماریها میتوانند به تشکیل آب مروارید منجر شوند.
- مصرف برخی داروها: استفاده طولانی مدت برخی از داروها مانند کورتیکواستروئیدها یا دریافت رادیوتراپی اربیتال میتواند عامل بروز آب مروارید باشد.
- دیابت: بیماران دیابتی ممکن است بیشتر با خطر بروز آب مروارید مواجه شوند.
- فشار خون بالا: فشار خون بالا نیز میتواند با بروز آب مروارید مرتبط باشد.
- چاقی: برخی مطالعات نشان دادهاند که افراد چاق، به خصوص در سنین بالای ۴۰ سال، با خطر بیشتری از بروز آب مروارید مواجه هستند
علاوه بر این، عوامل خاصی باعث ظهور زودرس آب مروارید چشم میشوند:
- سیگار کشیدن
- مصرف زیاد الکل
- قرار گرفتن در معرض اشعه ماوراء بنفش بدون عینک آفتابی.
این عوامل میتوانند فرایند پیری عدسی را تسریع کنند و باعث ظهور زودرس نشانهها و مشکلات مرتبط با آب مروارید شوند. از آنجا که این عوامل قابل تقلیل هستند، توصیه میشود از سیگار کشیدن خودداری نموده، مصرف الکل را محدود کرده و از عینک آفتابی با فیلتر UV استفاده کنید.
آب مروارید مادرزادی یا آب مروارید نوزادی، 0.03 درصد از تولدها را تحت تاثیر قرار می دهد. علل آن متنوع است:
- در 25٪ موارد، با یک رویداد در دوران بارداری (عفونت سرخجه، عامل سمی و غیره) مرتبط است.
- در 25 درصد موارد ارثی است.
- در نیمی از موارد، علت ناشناخته است.
بیشتر بخوانید: آب مروارید در نوزادان
تشخیص آب مروارید
ابتدا چشم پزشک بررسی انجام می دهد. او از بیمار سؤال می کند تا وجود عوامل خطری که ممکن است علت آب مروارید باشد مانند سن، شغل، درمان، بیماری (دیابت)، سابقه چشمی، سیگار کشیدن، مشخص شود.
تشخیص آب مروارید با اندازه گیری حدت بینایی و معاینه با دستگاه اسلیت لامپ توسط چشم پزشک تایید می شود. در صورت اثبات نقص بینایی، معاینه با استفاده از افتالموسکوپ، پس از اتساع مردمک (میدریاز) به منظور تخمین کدورت عدسی (محل و شدت) انجام می شود.هنگامی که تشخیص آب مروارید مشخص شد، چشم پزشک به طور منظم تکامل آن را بررسی می کند تا در صورت لزوم، جراحی را برنامه ریزی کند.
درمان آب مروارید چگونه است؟
آب مروارید در ابتدای رشد خود و در صورت عدم وجود علائم، نیازی به مداخله جراحی ندارد. در ابتدای بیماری می توان با استفاده از عینک هایی با اصلاح قوی تر و استفاده از نور شدیدتر برای فعالیت های خاصی مانند مطالعه، بینایی را بهبود بخشید.
با این حال، هنگامی که تکامل آب مروارید منجر به ناراحتی قابل توجه در فعالیت های روزانه (رانندگی، مطالعه، تلویزیون، فعالیت های حرفه ای یا اوقات فراغت و غیره) شود، در صورت ناتوانی روزانه یا زمانی که حدت بینایی زیر پنج دهم باشد، تنها مورد درمان موثر برای به دست آوردن نتیجه ماندگار جراحی است. زمانی که هر دو چشم مبتلا می شوند، به جز در شرایط خاص، یکی پس از دیگری با فاصله چند هفته یا چند ماه عمل می شوند.
بیشتر بخوانید: انواع بیماری شبکیه چشم
نتیجهگیری
آب مروارید یک بیماری شایع است که عمدتا با پیری عدسی چشم در افراد بالای ۵۰ سال مرتبط است. عوامل دیگری مانند ضربه به چشم، بیماریهای چشمی، مصرف برخی داروها، دیابت، فشار خون بالا و چاقی نیز میتوانند در بروز آب مروارید نقش داشته باشند. همچنین، سیگار کشیدن، مصرف زیاد الکل و قرار گرفتن در معرض اشعه ماوراء بنفش بدون استفاده از عینک آفتابی نیز میتوانند به ظهور زودرس آب مروارید منجر شوند.
