جراحی کاتاراکت در مشهد

کاتاراکت یا آب مروارید یک بیماری چشمی می‌باشد که می‌تواند در یک یا هر دو چشم ایجاد شود. این بیماری بیشتر در افراد مسن ایجاد می‌شود اما افراد جوان نیز ممکن است گاهی درگیر این بیماری شوند. برخی نوزادان با آب مروارید مادرزادی به دنیا می‌آیند. کاتاراکت عامل اصلی نابینایی در بزرگسالان می‌باشد، روش درمان آن به کمک جراحی بسیار ساده می‌باشد.

علت کاتاراکت

کاتاراکت به دلیل تغییراتی که در عدسی چشم و با افزایش سن ایجاد می‌شود به وجود می‌آید. زمانی که پروتئین‌های موجود در عدسی چشم آسیب ببینند در کنار یکدیگر جمع می‌شوند و منجر به کاهش عبور نور از عدسی به شبکیه می‌شوند که به مرور و در صورت عدم درمان منجر به نابینایی خواهد شد.

👵 افزایش سن (کاتاراکت وابسته به سن)
شایع‌ترین نوع؛ به‌تدریج و معمولاً بعد از ۵۰ سالگی ایجاد می‌شود.

🧬 عوامل ژنتیکی و ارثی
داشتن سابقه خانوادگی کاتاراکت می‌تواند خطر ابتلا را افزایش دهد.

☀️ مواجهه زیاد با نور خورشید (UV)
اشعه ماوراءبنفش باعث آسیب به عدسی چشم و تسریع در کدر شدن آن می‌شود.

⚠️ بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت
دیابت کنترل‌نشده یکی از علل مهم کاتاراکت زودرس است.

💊 مصرف طولانی‌مدت برخی داروها
به‌ویژه کورتون‌ها (کورتیکواستروئیدها) که می‌توانند در بلندمدت باعث آب‌مروارید شوند.

💥 ضربه یا جراحی قبلی چشم
آسیب‌های فیزیکی به چشم ممکن است باعث کاتاراکت «تروماتیک» شوند.

🚬 مصرف سیگار و الکل
این مواد با ایجاد استرس اکسیداتیو به عدسی چشم آسیب می‌زنند.

👶 کاتاراکت مادرزادی (نادر)
برخی نوزادان به‌دلیل مشکلات ژنتیکی یا عفونت‌های داخل رحمی با کاتاراکت متولد می‌شوند.

جراحی کاتاراکت

جراحی کاتاراکت جراحی است که با هدف برداشتن عدسی چشم انجام می‌شود. عدسی چشم، پرتوهای نور را می‌شکند. عدسی در زمانی که سالم است حالتی شفاف دارد اما بر اثر بیماری آب مروارید رنگ آن کدر می‌شود. بیماری کاتاراکت مانند نگاه کردن به منظره‌ی روبرو از شیشه‌ای مه آلود می‌باشد، در واقع بر اثر بر اثر کاتاراکت اشیاء مه آلود و کم رنگ به نظر می‌رسند. تنها روشی که جهت درمان کاتاراکت وجود دارد جراحی می‌باشد. در طی جراحی عدسی چشم شما برداشته می‌شود و یک لنز شفاف مصنوعی جایگزین آن می‌شود که به آن لنز داخل چشمی می‌گویند.

آمادگی‌های قبل از جراحی کاتاراکت

معاینه کامل چشم توسط چشم‌پزشک
شامل تعیین قدرت عدسی جدید (IOL)، بررسی وضعیت شبکیه و قرنیه، و تایید نیاز به عمل.

اندازه‌گیری‌های دقیق پیش از عمل
انجام بیومتری چشم برای محاسبه قدرت عدسی مناسب؛ با استفاده از ابزارهایی مثل A-scan یا IOL Master.

بررسی وضعیت پزشکی عمومی
کنترل فشار خون، قند خون و سایر بیماری‌های زمینه‌ای (به‌خصوص در بیماران دیابتی یا قلبی).

قطع یا تنظیم داروها با نظر پزشک
برخی داروها مثل رقیق‌کننده‌های خون (آسپرین، وارفارین) باید قبل از عمل قطع یا تنظیم شوند.

عدم استفاده از آرایش و کرم اطراف چشم در روز عمل
برای کاهش احتمال آلودگی یا عفونت.

استحمام و اصلاح (در صورت نیاز) یک روز قبل از جراحی
برای رعایت بهداشت کلی بدن و جلوگیری از آلودگی در اطراف چشم.

خودداری از خوردن غذا و نوشیدنی از شب قبل عمل (در صورت بیهوشی خفیف)
طبق دستور تیم بیهوشی معمولاً از ۶ تا ۸ ساعت قبل از جراحی.

همراه داشتن یک نفر همراه در روز عمل
برای کمک در رفت‌و‌آمد و مراقبت بعد از عمل، چون دید بلافاصله بعد از جراحی ممکن است مختل باشد.

آگاهی از مراحل و مراقبت‌های بعد از جراحی
بهتر است بیمار قبل از عمل، آموزش‌های لازم را درباره قطره‌ها، محدودیت‌ها و روند بهبودی دریافت کند.

آرامش روانی و اعتماد به پزشک
نگرانی زیاد نداشته باشید؛ جراحی کاتاراکت یکی از ایمن‌ترین و رایج‌ترین جراحی‌های چشم است.

مراحل انجام جراحی کاتاراکت

حداقل 6 ساعت پیش از جراحی نباید هیچ گونه غذای جامدی مصرف نمائيد. جراحی کاتاراکت جزء جراحی‌های سرپایی محسوب می‌شود و نیازی به بستری شدن در بیمارستان ندارد و در یک کلینیک مجهز نیز می‌توان این جراحی را انجام داد.

• ابتدا توسط قطره‌های چشمی یا از طریق تزریق‌هایی در اطراف چشم، آن را بی‌حس می‌نمایند. اگر بیمار دچار استرس و اضطراب باشد ممکن است برای او آرام‌بخش تزریق شود. این جراحی احتیاجی به بیهوشی ندارد.
• برش‌های ریزی از طریق لیزر یا تیغ نزدیک لبه قرنیه ایجاد می‌شود، از طریق این برش‌ها و توسط ابزارهای کوچک جراحی عدسی چشم شکسته می‌شود و از طریق همین برش‌ها خارج می‌شود. سپس لنز جدید در چشم جایگزین می‌شود.
• احتیاجی به بخیه زدن وجود ندارد و این برش‌ها به مرور زمان بهبود می‌یابند.
• پس از پایان جراحی یک محافظ روی چشم شما قرار داده می‌شود.
• حدود 15 تا 30 دقیقه پس از جراحی باید در اتاق ریکاوری بمانید، بعد از اینکه وضعیت جسمانی شما مناسب بود می‌توانید جهت استراحت به منزل بازگردید.

لنز داخل چشمی

لنز داخل چشمی که در جراحی کاتاراکت مورد استفاده قرار می‌گیرد یک لنز کوچک و مصنوعی می‌باشد که جایگزین عدسی طبیعی چشم می‌شود. این لنزها مانند عینک‌های طبی یا لنزهای تماسی دارای قدرت فوکوس مختلفی هستند. پیش از جراحی، چشم پزشک با معاینه طول چشم و انحنای قرنیه، لنز مناسب برای شما را تشخیص می‌دهد.

مراقبت‌های پس از جراحی کاتاراکت

رعایت مراقبت‌های پس از جراحی کاتاراکت نقش مهمی در بهبود سریع‌تر بینایی و جلوگیری از عوارض احتمالی دارد. بعد از عمل، چشم نسبت به عفونت و التهاب حساس‌تر است، بنابراین استفاده منظم از قطره‌های تجویزشده توسط پزشک ضروری است. همچنین تا چند روز اول باید از مالیدن چشم، خم شدن طولانی‌مدت و برداشتن اجسام سنگین خودداری شود تا فشار اضافی به چشم وارد نشود.

در هفته‌های ابتدایی پس از جراحی آب مروارید، محافظت از چشم در برابر ضربه، گردوغبار و نور شدید اهمیت زیادی دارد. استفاده از عینک آفتابی در فضای باز و شیلد محافظ هنگام خواب می‌تواند از آسیب ناخواسته جلوگیری کند. در صورت مشاهده علائمی مانند درد شدید، کاهش ناگهانی دید، ترشح غیرعادی یا قرمزی شدید، مراجعه فوری به چشم‌پزشک ضروری است. پیگیری منظم و حضور در ویزیت‌های بعدی روند بهبودی را تضمین می‌کند.

• قطره‌هایی که برای شما تجویز شده است را به صورت منظم مصرف نمائيد.
• از شستن چشم، وارد شدن آب یا هرگونه مواد شوینده به داخل چشم خودداری نمائید.
• از ایجاد هرگونه فشاری روی چشم (دست زدن، خاریدن یا مالش) خودداری نمائید. در مواردی پرشک جهت جلوگیری از هرگونه فشار و آسیب پیشنهاد می‌کند که از عینک محافظ استفاده نمائید.
• هنگام خوابیدن جهت جلوگیری از هرگونه ضربه ناخواسته از محافظ چشم استفاده نمائید.
• از انجام فعالیت‌های سنگین و ورزش‌های سخت خودداری نمائید. در مورد زمان مناسب جهت از سرگیری ورزش و فعالیت‌های روزمره از پزشک خود سوال نمائید.

بایدها	نبایدها
مصرف منظم داروها	مالیدن چشم
استفاده از محافظ چشم هنگام خواب	خم شدن طولانی
استراحت کافی	قرار گرفتن در محیط آلوده
مراجعه به ویزیت‌های دوره‌ای	قطع خودسرانه قطره‌ها

عوارض و خطرات احتمالی جراحی کاتاراکت

مانند هر گونه جراحی، جراحی کاتاراکت چشم نیز ممکن است عوارض جانبی و خطراتی را به همراه داشته باشد که برخی از آن‌ها عبارتند از:

• عفونت چشم
• خونریزی
• تورم و التهاب داخل چشم
• تورم شبکیه
• جدا شدن شبکیه
• آسیب به قسمت‌های مختلف چشم
• درد شدید که بدون دارو بهبود نمی‌یابد
• از دست دادن بینایی
• خارج شدن لنز

در برخی موارد چند ماه یا چند سال بعد از عمل تاری دید ایجاد می شود که به ان کدورت کپسول عدسی گفته می شود. جهت درمان این مشکل ممکن است احتیاج به یک جراحی توسط لیزر داشته باشید که به آن کپسولوتومی می‌گویند، این روش جهت دست یافتن به دید واضح پس از جراحی اولیه بسیار موثر می‌باشد. سایر بیماری‌های چشمی مانند دژنراسیون ماکولا، گلوکوم یا رتینوپاتی دیابتی که منجر به از دست رفتن بینایی می‌شوند توسط جراحی کاتاراکت قابل درمان نمی‌باشند.

مزایای جراحی کاتاراکت

جراحی کاتاراکت یکی از مؤثرترین روش‌ها برای درمان آب مروارید و بازگرداندن شفافیت بینایی است. در این عمل، عدسی کدر چشم با یک لنز مصنوعی شفاف جایگزین می‌شود و همین موضوع باعث بهبود قابل توجه وضوح دید می‌گردد. بسیاری از افراد پس از جراحی، کاهش تاری دید، افزایش روشنایی تصاویر و تشخیص بهتر رنگ‌ها را تجربه می‌کنند که تأثیر مستقیمی بر کیفیت زندگی روزمره دارد.

علاوه بر بهبود دید، جراحی کاتاراکت می‌تواند وابستگی به عینک را نیز در برخی افراد کاهش دهد، به‌ویژه زمانی که از لنزهای پیشرفته استفاده شود. این عمل معمولاً سریع، ایمن و با دوره نقاهت کوتاه است و درصد موفقیت بالایی دارد. انجام به‌موقع جراحی می‌تواند از پیشرفت بیشتر کاهش بینایی و بروز مشکلات ناشی از آن جلوگیری کند.

مهم‌ترین مزایای جراحی کاتاراکت

• بهبود شفافیت و وضوح دید
• افزایش تشخیص رنگ‌ها
• کاهش حساسیت به نور و خیرگی
• امکان کاهش وابستگی به عینک
• دوره نقاهت کوتاه