جراحی عیوب انکساری چشم مجموعهای از روشهای اصلاح بینایی است که برای درمان نزدیکبینی، دوربینی و آستیگماتیسم بهکار میرود. در این جراحیها، شکل قرنیه با لیزر یا ابزارهای تخصصی تغییر داده میشود تا نور بهدرستی روی شبکیه متمرکز شود. هدف اصلی این روشها کاهش یا حذف وابستگی به عینک و لنز است و معمولاً بهصورت سرپایی و با دوران نقاهت کوتاه انجام میشوند. تکنیکهایی مثل لیزیک، فمتولیزیک و PRK از رایجترین روشهای اصلاح عیوب انکساری هستند.
این جراحیها معمولاً برای افرادی مناسباند که شماره چشمشان در یک سال اخیر ثابت مانده و شرایط عمومی سلامت چشم مطلوب است. هر روش مزایا و محدودیتهای خود را دارد؛ مثلاً لیزیک دوران بهبود سریعتری دارد، و PRK برای افرادی با قرنیه نازک مناسبتر است. انتخاب بهترین روش به معاینه دقیق چشمپزشک و نوع عیب انکساری فرد بستگی دارد.

انواع جراحی عیوب انکساری
(لیزیک)
لیزیک یکی از رایجترین روشهای اصلاح عیوب انکساری است که در آن یک فلپ نازک روی سطح قرنیه ایجاد شده و سپس لیزر اگزایمر برای تغییر شکل لایههای زیرین قرنیه استفاده میشود. این تغییر شکل باعث میشود نور دقیقتر روی شبکیه متمرکز شود. لیزیک معمولاً دوران نقاهت کوتاهتری نسبت به سایر روشها دارد و اکثر بیماران طی ۲۴ ساعت دید واضحتری را تجربه میکنند.
این روش برای افرادی مناسب است که ضخامت قرنیه کافی داشته باشند و شماره چشم آنها طی یک سال اخیر ثابت مانده باشد. لیزیک بهدلیل درد کم و بهبود سریع، انتخاب محبوبی در میان متقاضیان اصلاح بینایی است، اما برای افرادی با قرنیه نازک یا خشکی شدید چشم ممکن است توصیه نشود.
Femto-LASIK (فمتولیزیک)
فمتولیزیک نسخه پیشرفتهتر لیزیک است که در آن ایجاد فلپ با لیزر فمتوثانیه انجام میشود؛ این روش دقت بالاتری نسبت به لیزیک کلاسیک دارد و احتمال عوارض را کاهش میدهد. سپس همانند لیزیک، لیزر اگزایمر برای اصلاح شکل قرنیه بهکار میرود. این روش بهدلیل استفاده از لیزر بسیار دقیق، نتایج بینایی پایدارتر و یکنواختتری ایجاد میکند.
فمتولیزیک برای افرادی مناسب است که حساسیت بیشتری نسبت به برش دستی قرنیه دارند یا نیازمند دقت بالا در شکلدهی فلپ هستند. دوران بهبود این روش معمولاً کوتاه است و بیماران اغلب روز بعد قادر به انجام فعالیتهای معمول هستند.
مزایای حذف عینک با لیزر!
PRK
جراحی PRK یکی از قدیمیترین و ایمنترین روشهای اصلاح سطحی قرنیه است و برخلاف لیزیک، نیازی به ایجاد فلپ ندارد. در این روش، لایه سطحی اپیتلیوم برداشته شده و سپس لیزر برای تغییر شکل بافت زیرین استفاده میشود. با اینکه فرایند بهبود PRK کمی طولانیتر است، اما خطرات مرتبط با فلپ در آن وجود ندارد.
این روش برای افرادی با قرنیه نازک، خشکی چشم یا مشاغل و فعالیتهای ورزشی پرخطر بسیار مناسب است. PRK نتایج بینایی بسیار دقیقی ارائه میدهد و با گذشت زمان از محبوبیت دوبارهای برخوردار شده، زیرا ایمنی آن در شرایط خاص بیشتر است.
دیدی شفاف تر، بدون عینک و لنز با عمل PRK
SMILE
جراحی SMILE یکی از جدیدترین و کمتهاجمیترین روشهای اصلاح عیوب انکساری است. در این روش، لیزر فمتوثانیه یک لایه بسیار نازک از بافت قرنیه را در عمق مناسب جدا میکند و سپس از یک برش کوچک برای خارج کردن آن استفاده میشود. این تکنیک بدون ایجاد فلپ است و به همین دلیل احتمال خشکی چشم و عوارض فلپ در آن کمتر است.
SMILE بیشتر برای اصلاح نزدیکبینی متوسط تا شدید مناسب است و دوران نقاهت آن معمولاً سریع و بدون درد قابلتوجه است. دقت بالا، تهاجم کم و کاهش مشکلات پس از عمل باعث شده این روش به یکی از پیشرفتهترین انتخابها در حوزه اصلاح بینایی تبدیل شود.
فمتواسمایل، انقلابی در جراحی چشم!
اندیکاسیون ها و موارد منع جراحی انکساری
امروزه طیف گسترده ای از تکنیک های جراحی انکساری وجود دارند که یافتن راه حلی متناسب با هر مورد عیب انکساری را ممکن می سازد. با این حال، انجام یک ارزیابی دقیق قبل از عمل برای این امر ضروری است.
اهداف این ارزیابی: تعیین درجه اصلاح لازم برای اصلاح با لیزر یا ویژگی های ایمپلنت، در نظر گرفتن سبک زندگی بیمار، تشخیص موارد منع مصرف احتمالی و غیره. سپس این بر عهده پزشک است که مناسب ترین راه حل را به بیمار ارائه دهد.
کاشت لنز عموماً در پیرچشمی ها توصیه می شود، زیرا درمان این اختلال بینایی تحت تأثیر افزایش سن ظاهر می شود و در عین حال اصلاح نزدیک بینی، دوربینی یا اشکال خاصی از آستیگماتیسم را ممکن می سازد.
هنگامی که ترجیحاً یک روش لیزری ترجیح داده می شود، لازم است که مناسب ترین آن را انتخاب کنید. بنابراین زمانی که قرنیه نازک است بهتر است از پی آر کی به جای لیزیک استفاده شود. با وجود تمام مزایایی که لیزیک از نظر نتیجه و بهبودی دارد، می تواند منجر به خشکی چشم شدیدتر در ماه های اول نسبت به پی آر کی شود.
بهبودی و پیگیری های بعد از جراحی انکساری
چه روش لیزر باشد و چه روش کاشت ایمپلنت (لنز داخل چشمی)، مداخلات در اکثریت قریب به اتفاق موارد تحت بی حسی موضعی انجام می شود. برای این کار، بیشتر اوقات از یک قطره چشمی خاص استفاده می شود.
اکثر افراد تحت عمل می توانند در همان روز با همراهی یکی از عزیزان خود به خانه بروند. مدت زمان متوسط این روش ها ۱۵ دقیقه است و دوره بعد از عمل تا حد زیادی به تکنیک مورد استفاده بستگی دارد. با این حال، معمولاً بیمار برای چند ساعت یا چند روز احساس ناراحتی می کند و دید موقتاً تار می شود.
حساسیت موقت به نور، اشک ریزش یا خشکی چشم نیز از پیامدهای مکرر این نوع جراحی در روزهای اول پس از عمل است. بسته به مداخلات، بیمار می تواند روز بعد (لیزیک، اسمایل) یا ظرف یک هفته (PRK، کاشت لنز ) فعالیت حرفه ای خود را از سر بگیرد.
مراقبت های بعد از عمل عمدتاً مبتنی بر استفاده از قطره های چشمی آنتی بیوتیک و ضد التهابی است. در همه موارد، از سرگیری فعالیتهای بدنی و رانندگی توسط پزشک مشخص میشود. بسته به نوع مداخله و ویژگی های بیمار، پس از آن چند روز تا چند هفته طول می کشد تا بینایی کامل و مناسب به دست آید.

❌خطرات و عوارض❌
هیچ جراحی بدون خطری وجود ندارد. با این وجود، عوارض جدی در جراحی انکساری بسیار نادر است. خطر اصلی جراحی انکساری عفونت است. در کمتر از ۰.۵ درصد موارد برای قرار دادن ایمپلنت لنز اتفاق می افتد. به طور کلی پیگیری دقیق درمان و دستورالعمل های بعد از عمل برای جلوگیری از عوارض کافی است. با این وجود، بیمار باید علائم غیرطبیعی (درد زیاد، ترشح، قرمزی، از دست دادن حدت بینایی و غیره) را تحت نظر داشته باشد و در صورت لزوم در تماس با پزشک دریغ نکند.
